Chỉ xuất hiện ở lưu vực sông Amazon, Brazil, cây Ipe cho loại gỗ đắt nhất thế giới. Trên thị trường, 1 mét khối gỗ Ipe có giá 3.775USD (khoảng 90 triệu đồng tiền Việt). 96% gỗ Ipe sử dụng trên thế giới được cung cấp từ Brazil. Chính vì vậy, các băng nhóm phá rừng ở Brazil ráo riết săn lùng loại gỗ này, dẫn đến cây Ipe ngày càng bị tận diệt.

Bạn đang xem: Gỗ gì đắt nhất thế giới

*
Cây Ipe được vận chuyển về xưởng cưa xẻ.

Theo Tổ chức quốc tế gỗ nhiệt đới, về mặt sinh học, cây Ipe thường mọc đơn độc, xen lẫn với nhưng loại cây khác và phải mất từ 80 đến 100 năm mới có thể có đường kính thân từ 1m trở lên. Gỗ Ipe chịu được mối, mọt, các loại nấm mốc và độ ẩm cao, lại rất khó cháy nên thị trường các nước châu Âu, Mỹ, Canada…, rất ưa chuộng.

Nó thường dùng làm ván sàn, ván ốp tường, cầu thang, bậc tam cấp, bàn ghế hoặc trang trí nội thất cho những du thuyền xa hoa, sang trọng, thậm chí một chiếc máy bay phản lực của một ông vua dầu hỏa ở Trung Đông, bên trong lót bằng những tấm gỗ Ipe rất mỏng!

Vì đắt, gỗ Ipe là miếng mồi ngon của các băng nhóm phá rừng ở Brazil. Vẫn theo Tổ chức quốc tế gỗ nhiệt đới, rừng Brazil có 7 loại cây Ipe, trong đó loại rẻ nhất có giá 1.752USD/mét khối, đắt nhất là 3.775USD. Từ năm 2017 đến 2021, ít nhất 525 triệu mét khối gỗ Ipe đã được xuất khẩu ra nước ngoài.

Theo chân một nhóm lâm tặc, phóng viên trang tin “Mỹ Latin ngày nay - Latin America Today” viết về công việc khai thác gỗ như sau: “Đầu tiên, 2 hoặc 3 kẻ đi trước để tìm cây Ipe. Họ trang bị rất hiện đại, gồm máy định vị GPS, điện thoại vệ tinh, thức ăn, lều chống thấm nước. Mỗi chuyến đi có thể kéo dài cả tuần, thậm chí 10 hoặc 15 ngày. Khi phát hiện 1 cây Ipe, họ đánh dấu định vị nó rồi tiếp tục tìm kiếm những cây khác. Lúc đã tìm được 10 hoặc 15 cây với đường kính đủ để xẻ được vài chục mét khối, họ mới quay về”.

*
Một tấm gỗ Ipe được rao bán với giá 8.700USD.

Dựa trên những thông tin này, băng nhóm phá rừng sẽ tính toán con đường phải mở để đưa xe cẩu vào. Nhằm tránh bị vệ tinh và lực lượng kiểm lâm phát hiện, chiều ngang con đường chỉ vừa lọt chiếc xe. Lợi dụng đặc tính mọc đơn độc, lâm tặc sử dụng xe cẩu có cánh tay thép, kẹp vào thân cây rồi khi cưa xong, cánh tay thép sẽ đỡ thân cây xuống đất nên không làm ngã đổ những cây lân cận khiến hình ảnh chụp từ vệ tinh rất khó để nhận biết. Cây sau khi hạ xong được xe cẩu vận chuyển ra bãi tập kết để xe tải đưa về nơi cắt xẻ. Sự “nhắm mắt làm ngơ” của một số nhân viên kiểm lâm dẫn đến lợi nhuận do gỗ Ipe mang lại rất lớn, đến nỗi đã xuất hiện thuật ngữ “Ipe mafias” để chỉ những băng nhóm lâm tặc hoạt động trong lưu vực sông Amazon.

Để có thể xuất khẩu, các băng nhóm “Ipe mafias” thông đồng với một số những công ty khai thác, chế biến và xuất khẩu lâm sản hợp pháp, lập những bảng khảo sát “ma”, trong đó số lượng cây Ipe ở một khu vực nào đó được thổi phồng lên gấp hàng chục lần. Tiếp theo, “Ipe mafias” móc nối với một số viên chức kiểm lâm để chứng nhận được phép khai thác.

Hồi tháng 5, Chính phủ Brazil đã phải đối mặt với những cáo buộc rằng họ không chỉ làm ngơ trước nạn phá rừng bất hợp pháp ở Amazon mà còn tích cực tham gia vào hoạt động này. Bộ trưởng Bộ Môi trường đã bị điều tra và phải từ chức còn người đứng đầu Cơ quan bảo vệ môi trường (IBAMA) cũng bị đình chỉ chức vụ. Cả hai bị cáo buộc là đã giúp cho các công ty xuất khẩu khai thác gỗ từ Amazon nhiều hơn mức cho phép, trong đó có gỗ Ipe.

Hiện tại, việc khai thác gỗ Ipe vẫn đang diễn ra lặng lẽ nhưng ồ ạt ở phía bắc và phía tây bang Para, tây bắc Mato Grosso, bắc Rondonia và phía nam bang Amazonas. Diện tích rừng hiện có cây Ipe mà chính quyền liên bang Brazil cho phép chặt hạ là 2,5 triệu héc ta nhưng theo ước tính của Tổ chức quốc tế gỗ nhiệt đới, diện tích đang bị lâm tặc chặt hạ để lấy gỗ Ipe lên đến 16 triệu héc ta, lớn gấp 6 lần so với giấy phép.

Người phát ngôn của Tổ chức quốc tế Gỗ nhiệt đới nói: “Giá trị cao của gỗ Ipe đã khuyến khích việc khai thác gỗ bất hợp pháp, kéo theo các loại tội phạm khác”. Vẫn theo Tổ chức quốc tế gỗ nhiệt đới, nếu không có sự minh bạch và dữ liệu công khai, rất khó để phân biệt gỗ Ipe khai thác hợp pháp và bất hợp pháp xuất xứ từ 5 trong số 7 bang có lượng cây Ipe lớn nhất Brazil. Việc ngăn chặn sự tuyệt chủng của cây Ipe cần có những hành động cứng rắn hơn.

Ông Daniel Bentes, giám đốc Hiệp hội các công ty lâm nghiệp Brazil cho biết giấy phép chỉ cung cấp 2% sản lượng gỗ tự nhiên trong nước. Con số này rất ít nếu so sánh với tiềm năng của 35 triệu héc ta rừng bản địa. Như vậy, 98% sản lượng gỗ còn lại ở đâu ra nếu không muốn nói là từ việc cưa trộm. Ông Daniel Bentes nói: Giải quyết tình trạng này phụ thuộc vào việc đánh giá trữ lượng cây Ipe hiện có và sẽ có trong tương lai, ít nhất là 50 năm tới để lập kế hoạch khai thác hợp lý vì sự tăng trưởng của loài cây này rất chậm. Còn nếu việc quản lý vẫn theo cách điều hành như hiện nay thì các công ty khai thác, chế biến lâm sản, các cộng đồng bảo vệ rừng sẽ chẳng thể nào ngăn chặn hoạt động của “Ipe mafias”.

12 LOẠI GỖ QUÝ NHẤT TRÊN THẾ GIỚI HIỆN NAY

Có rất nhiều loại gỗ khác nhau trên thế giới, tuy nhiên chỉ có một số ít loại gỗ có những đặc tính nổi trội khiến chúng bị khai thác và sử dụng nhiều dẫn đến tình trạng cạn kiệt hay thậm chí gần như bị tuyệt chủng trên thế giới. 12 loại gỗ quý hiếm nhất thế giới đây không chỉ có giá thành đắt mà thậm chí với một số loại gỗ dù bỏ ra nhiều tiền vẫn chưa hẳn mua được.

Gỗ Bocote

Không có gì đáng ngạc nhiên khi gỗ Bocote đứng đầu danh sách 12 loại gỗ đắt nhất trên thế giới bởi sự ứng dụng và giá trị của chúng trong đời sống.

 

*

 

Gỗ Bocote thường được tìm thấy ở những khu vực ấm áp như Trung Mỹ hoặc Tây Ban Nha. Gỗ rất thơm nên được tinh chế thành hương liệu và tinh dầu. Ngoài ra, gỗ Bocote còn được dùng để sản xuất keo dán, nhạc cụ, đồ nội thất.

Gỗ Cẩm lai

Cẩm Lai là một loại gỗ quý, có màu nâu hồng, có vân đen, cứng, thớ mịn, khá giòn, rễ gia công, mặt cắt nhẵn, rễ đánh bóng. Gỗ Cẩm lai được trồng chủ yếu ở Châu Phi, tốc độ sinh trưởng chậm. Loại gỗ này rất được ưa chuộng trong việc chế tạo nhạc cụ cũng như là nguyên liệu yêu thích của các thợ làm đồ thủ công mỹ nghệ.

Gỗ Sưa

Đứng thứ 3 trong top 10 loại gỗ đắt nhất trên thế giới là gỗ Sưa. Loại gỗ này rất đặc biệt, khi đốt có hương thơm như gỗ Trầm lại có thể chưng cất thành tinh dầu như gỗ Đàn hương. Chiết xuất từ gỗ Sưa có tính chất làm tan sưng, ra mồ hôi và trợ tim vì vậy chúng còn được sử dụng rộng rãi trong y học. Ở Việt Nam hiện nay cũng có một vài giống gỗ sưa rất quý hiếm và đứng trên bờ tuyệt chủng do bị khai thác quá nhiều.

Gỗ Purple Heart

 

*

 

Đây là loại gỗ đặc trưng của vùng Trung và Nam Mỹ, có hơn 13 loại khác nhau đến từ các khu rừng nhiệt đới của Brazin, Xu-ri-nam, Guyana. Loại gỗ này rất dày, chịu nước tốt, có độ cứng và độ bền bậc nhất trên thế giới. Điều đặc biệt của Purple Heart là khi cắt màu sắc của gỗ sẽ chuyển từ màu nâu sang màu tím rất đẹp.

Gỗ Lignum Vitae

Gỗ Lignum Vitae có nguồn gốc từ vùng biển Caribe, được coi là một loại cây xuất khẩu quan trọng đến châu Âu từ thế kỷ thứ 16. Gỗ Lignum Vitae rất cứng và nặng, có độ bền cao nên rất được ưa chuộng.

Gỗ hồng ngà

Gỗ hồng ngà có xuất xứ từ châu Phi, phát triển rộng rãi ở Zimbabwe, Mô-dăm-bích và Nam Phi, chúng có màu đỏ hồng rất đẹp, thường được sử dụng để sản xuất gậy bi-a, cán dao, đồ mỹ nghệ. Hiện nay chính quyền Nam Phi đang thực hiện chính sách nghiêm ngặt vể việc duy trì và bảo vệ loại gỗ này bởi sự khai thác quá mức của người dân đang làm loại gỗ này ngày càng suy giảm.

 

*

 

Trầm hương

Trầm hương sinh ra từ cây dó bầu, có giá trị kinh tế cao và là một trong top 10 loại gỗ đắt nhất trên thế giới. Cũng như gỗ đàn hương, Trầm hương nổi tiếng bởi mùi thơm đặc trưng, được sử để làm tinh dầu và hương liệu. Việc khai thác trái phép với số lượng lớn đã làm cho loại gỗ này đang đứng bên bờ diệt vong.

 

*

 

Gỗ Đàn Hương

Gỗ đàn hương là một loại gỗ vô cùng quý hiếm, có nguồn gốc ở Đông Timor và phân bố nhiều ở Ấn Độ. Gỗ đàn hương khá nặng, có màu vàng nhạt, đặc biệt là có mùi hương thơm ngát.

 

*

 

Hương thơm của loại gỗ này có thể giúp con người trấn tĩnh, giảm stress và bất an vì vậy đàn hương thường được chưng cất để làm tinh dầu hoặc là nguyên liệu để chế tạo nước hoa.

Gỗ đen Châu Phi

*
Gỗ đen Châu Phi có xuất xứ từ một loài cây có hoa thuộc họ đậu. Loại gỗ này thường được dùng để làm nhạc cụ đặc biệt là làm đàn Ghita vì âm sắc rất cân bằng của nó. Việc khai thác vô tội vạ và không có kế hoạch nuôi trồng thích hợp đã làm cho gỗ đen Châu Phi đang dần cạn kiệt.

Gỗ Mun

 

*

 

Gỗ mun là loại gỗ có màu đen được khai khẩn từ các loài cây thuộc họ Thị. Gỗ mun có chất lượng rất tốt với độ bền cơ học cao, khả năng chống mối mọt tự nhiên, gỗ có đặc tính rất nặng và thớ gỗ mịn, đanh cứng, vân gỗ có những hoa văn sọc trắng vàng và đen hòa quyện lẫn nhau rất đẹp mắt. Loại gỗ này được ứng dụng làm nguyên liệu để sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ, nhạc cụ…


Theo một nhà sưu tầm đồ Gỗ có tiếng ở Việt Nam, từ xa xưa ngọc am đã được coi là một loại gỗ quý chỉ bậc đế vương mới được dùng. Người Trung Quốc đã biết đến loại gỗ Ngọc am từ hàng ngàn năm trước và coi nó quý ngang với ngọc ngà. Trong các hoàng cung, nếu gỗ sưa đỏ cứng như thép và có hoa văn đẹp, thường được dùng để đóng các vật dụng như giường tủ, bàn ghế thì ngọc am lại có mùi thơm quyến rũ, được dùng nhiều trong các gian phòng của cung tần mỹ nữ.

Xem thêm: Gửi Lời Chúc Sức Khỏe Bằng Tiếng Anh Hay Nhất Mọi Thời Đại, Chú Ý Giữ Gìn Sức Khỏe Tiếng Anh Là Gì

 

*

 

Mặc dù được truyền tụng trong dân gian như một loại gỗ có nhiều tính năng huyền diệu, nhưng khoa học hiện đại đã chứng minh rằng gỗ Ngọc am có độc tính cao, gây hại cho sức khỏe nếu sử dụng không đúng cách. Cụ thể, các nhà khoa học của Nhật Bản sau khi nghiên cứu về tinh dầu ngọc am đã kết luận rằng, loại tinh dầu này có độc tính với tế bào, gây đông vón protein tế bào ở người và động thực vật. Vì vậy, tinh dầu ngọc am chỉ thích hợp cho việc bảo tồn tế bào, bảo tồn xác ướp theo kinh nghiệm của người xưa.