Theo các tài liệu nghiên cứu, nguyên nhân hình thành bão và áp thấp nhiệt đới bao gồm 2 nguyên nhân chính là: 1) Nguyên nhân khách quan từ tự nhiên và 2) Nguyên nhân chủ quan từ con người.

Bạn đang xem: Bão được hình thành như thế nào

1. Nguyên nhân khách quan từ tự nhiên

Sự hình thành của bão và áp thấp nhiệt đới với các nguyên nhân chủ yếu đến từ các thành tố như ánh sáng mặt trời, biển và sự hình thành của hơi nước.

1.1. Nguyên nhân hình thành bão nhiệt đới

Bão nhiệt đới là các xoáy nhiệt đới quay nhanh mang đặc trưng bởi trung tâm áp suất thấp, gió mạnh và cấu trúc mây dông dạng xoắn ốc đồng thời tạo ra những cơn mưa lớn.

*

 

Nguyên nhân chủ yếu hình thành bão được phân tích là bởi khi ánh sáng mặt trời chiếu xuống biển làm cho nước bay hơi và tạo ra một luồng khí ẩm phía trên mặt biển, gặp điều kiện thuận lợi của nơi có sáp suất thấp, nước biển sẽ bay hơi nhiều hơn và bay với vị trí cao hơn để tạo thành cột khí ẩm. Và khi lên cao hơn cột khí ẩm này sẽ trở nên lạnh hơn đạt đến thời điểm nhất định sẽ ngưng tụ thành nước và bị làm nóng không khí xung quanh (do sự tỏa nhiệt của hơi nước). Có một tỷ lệ thuận giữa 3 yếu tố là không khí, hơi nước và khí ẩm khi hút lại với nhau sẽ tạo thành tác động lực quán tính với hoàn lưu quay, trả lời cho câu hỏi nguyên nhân bão hình thành như thế nào còn phụ thuộc vào tốc độ xoáy phải lớn hơn 17m/s, Sau đó không khí bay lên và định hình trên tầng cao sẽ tạo thành những vùng áp cao trên đám mây và đẩy không khí thành mắt bão.

Những điều kiện hình thành bão nhiệt đới bao gồm:

+ Độ sâu mặt nước biển đáp ứng hơn 50m và nhiệt độ từ 26 độ c trở lên.

+ Bầu khí quyển mất đi sự cân bằng ổn định trong một khoảng thời gian thích hợp.

+ Ở tầng đối lưu sở hữu độ ẩm cao

+ Lực xoáy có vận tốc vừa đủ mạnh ở bề mặt nước biển

+ Lực quán tính và độ đứt gió được duy trì cố định ở trung tâm áp suất thấp.

  1.2. Nguyên nhân hình thành áp thấp nhiệt đới

Áp thấp nhiệt đới và bão được gọi chung là một xoáy thuận nhiệt đới khi gặp vùng gió xoáy sở hữu đường kính hàng trăm km ở vùng biển nhiệt đới sẽ được hình thành.

*

 

Các yếu tố, điều kiện hình thành của áp thấp nhiệt đới bao gồm: khí áp, nhiệt đô, gió và những vùng có khí hậu nóng nhiệt đới…

Nguyên nhân chủ yếu hình thành áp thấp nhiệt đới là do vùng gió xoáy từ các phía thổi vào trung tâm bão, với vị trí càng gần trung tâm thì mức gió càng mạnh. Trong đó có sự góp mặt của gió làm chuyển không khí từ áp cao đến áp thấp, hướng gió hút vào tâm áp thấp sẽ bị lệch hướng để hình thành gió xoáy và hình thái của gió.

Điều kiện hình thành áp thấp nhiệt đới:

Để 1 áp thấp hình thành phải có đủ các điều kiện thuận lợi của bề mặt khí quyển như khí áp, nhiệt độ, gió... Bởi vậy, những vùng có khí hậu nóng của vùng nhiệt đới, trên đại dương hoặc trên biển nhiệt đới thường hay xuất hiện áp thấp nhiệt đới.

Khi 1 vùng không khí nóng hơn các vùng xung quanh, khí áp sẽ giảm đi, điều này sẽ hút gió từ các phía có khí áp cao hơn về và có xu hướng thăng động (bốc lên cao). Gió là không khí chuyển từ áp cao đến áp thấp, nhưng do ảnh hưởng của lực Coriolis (lực lệch hướng do Trái Đất tự quay) nên hướng gió hút vào tâm áp thấp sẽ bị lệch hướng tạo thành hình thế gió xoáy. Ở bán cầu Bắc, hướng gió sẽ lệch về bên phải hướng chuyển động nên hình thành xoáy nghịch nhiệt đới. Ở bán cầu Nam, lực Coriolis làm hướng gió lệch về bên trái so với hướng chuyển động, nên hình thành xoáy thuận nhiệt đới.

Điều này cũng diễn ra tương tự như các áp thấp ôn đới cũng có hướng gió xoáy ngược chiều nhau ở 2 bán cầu, hình thành do sự nhiễu động của các front (mạc giáp khí, diện khí) ở các vùng khí hậu ôn đới.

 

2. Nguyên nhân chủ quan từ con người

Ngoài những nguyên nhân khách quan từ yếu tố tự nhiên thì nguyên nhân hình thành bão và áp thấp nhiệt đới cũng bắt nguồn từ các lý do chủ quan do lượng CO2 từ khí thải nhà kính và khí metan từ các hoạt động công nghiệp phổ biến của con người khiến bầu khí quyển bị tăng mức độ hấp nhiệt và trở nên nóng hơn, trong đó thúc đẩy sự bay hơi diễn ra nhanh hơn đồng thời làm tăng độ ẩm của bầu khí quyển và tạo nên sức mạnh tăng cường lớn cho những cơn bão trở nên khắc nghiệt và có sức tàn phá nặng nề.

Bão và áp thấp nhiệt đới được xem là một hiện tượng thiên nhiên của quy luật khí hậu, tuy nhiên nguyên nhân hình thành bão do yếu tố chủ quan từ con người với các hoạt động công nghiệp tác động tới quy luật của tự nhiên mới là điều nguy hại. Chúng ta cần có những nhìn nhận đúng đắn hơn về nguyên nhân của những cơn bão với sức phá hủy lớn trong khoảng thời gian trở lại đây.

Những năm gần đây, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng đẫn đến sựnóng lên của Trái Đất và kéo theo đó là các hiện tượng tự nhiên xảy ra bất thường. Trong đó, bão xuất hiện dày đặc với cường độ cực lớn, cực mạnh, gây hậu quả nghiêm trọng cho những nơi chúng đi qua. Vậy bão là gì và nó hình thành như thế nào? Mắt bão là gì? Bài viết dưới đây của chúng tôi sẽ giúp bạn giải đáp những câu hỏi trên.

*


Bão là gì?

Bão thực chất là khối không khí xoay tròn với vận tốc cao, hoạt động trong phạm vi khá lớn, đường kính có thể lên tới 1.000 km.

*

Đây là trạng thái nhiễu động của khí quyển và là một loại hình thời tiết cực đoan, có thể được coi là một loại thảm họa. Tại Việt Nam, thuật ngữ "bão" dùng để diễn tả những cơn bão nhiệt đới, một loại thời tiết đặc trưng của các vùng biển nhiệt đới, thường có gió mạnh kèm theo mưa lớn.

Bão là một xoáy thuận nhiệt đới được cấu trúc bởi khối khí nóng ẩm với dòng thăng rất mạnh xung quanh mắt bão, tạo hệ thống mây, mưa xoáy vào vùng trung tâm bão. Vùng gió xoáy thuận này có đường kính hàng trăm km và hình thành trên vùng biển nhiệt đới ở bắc bán cầu.

Theo tiêu chuẩn quốc tế, bão được phân chia thành các loại dựa vào sức gió:

Sức gió dưới 63 km/h: áp thấp nhiệt đới (tropical depression)

Sức gió trên 63 km/h (cấp 8): bão nhiệt đới ("tropical cyclone" hoặc "tropical storm")

Sức gió trên 118 km/h (cấp 12): bão to với cuồng phong (typhoon)

Sức gió trên 241 km/h: bão rất to hay siêu bão (super typhoon)

Mắt bão là gì?

*

Mắt bão, còn gọi là tâm bão, là nơi có áp suất không khí rất thấp, còn xung quanh mắt bão thì không khí ở tầng thấp vừa xoáy nhanh vừa đổ về trung tâm áp thấp.

Đây là khu vực có điều kiện thời tiết hầu như yên bình, với vị trí nằm tại trung tâm của các xoáy thuận nhiệt đới cường độ mạnh. Mắt của một cơn bão có hình dạng gần tròn và đường kính điển hình là từ 30–65 km

Tâm bão được sinh ra khi cơn bão dần dần hình thành, các mây dông tập hợp nhiều hơn, tạo ra những dải mây mưa và chúng bắt đầu quay xung quanh một tâm ở giữa.

Các khối khí bên ngoài vòng sau đó lại chuyển động với vận tốc càng nhanh tạo nên ly tâm cực lớn nên không khí không còn vào được trung tâm nữa, làm cho không khí trong vùng tâm này lại giãn ra, áp suất không khí giảm xuống.

Điều này giải thích vì sao khi ở trong phạm mắt bão thì hầu như gió lại khá yếu, ít mây và mưa, thậm chí còn thấy được trăng sao.

Bão hình thành như thế nào?

Bão chỉ có thể hình thành khi có đủ 3 điều kiện: Nhiệt, ẩm và động lực để tạo xoáy.

Nhà khí tượng Erik palmen chỉ ra bão chỉ có thể hình thành trên biển trong dải vĩ độ 5 - 20 độ vĩ hai bên xích đạo có nhiệt độ cao (từ 26 – 27 độ C trở lên) đảm bảo cung cấp đủ lượng hơi nước khổng lồ bốc hơi mạnh từ mặt biển để cung cấp năng lượng ngưng kết cho bão hình thành và lực coriolis đủ lớn để tạo xoáy, tạo điều kiện thuận lợi cho bão hình thành. Vì vậy, bão thường hình thành ở các vùng nhiệt đới.

Nước nóng ở các vùng nhiệt đới tạo nên tình trạng bốc hơi mạnh, đây chính là nhiên liệu của bão. Khối khí rất ẩm này sẽ lên cao đến 15 km. Ở đó, khí sẽ trở nên lạnh, cô đặc và khiến những đám mây bão không cố định trở nên lớn hơn.

Nước càng nóng, guồng máy nhiệt độ càng lên cao và gió cũng tăng tốc. Lúc này, bão tăng sức mạnh. Sức của nó đôi khi đạt đến mức tương đương 5 quả bom hạt nhân/mỗi giây. Nhưng ngay khi gặp một dòng nước lạnh hơn hoặc gặp đất liền, bão sẽ giảm cường độ vì thiếu khí nóng bốc hơi.

Tác hại và hậu quả của bão

Tác hại chủ yếu của bão là gây mưa lớn, lũ lụt, úng ngập, nước biển dâng cao, gió mạnh, đôi khi còn kèm theo tố lốc, vòi rồng làm đổ cây cối, nhà cửa, hư hại tàu thuyền gây thiệt hại lớn cho mùa màng và đời sống con người.

Trong những năm gần đây, Việt Nam liên tục hứng chịu những cơn bão lớn « lịch sử », gây thiệt hại nặng nề về con người và kinh tế, xã hội. Những đợt gió mạnh giật cấp 12-13, có khi lớn hơn khiến cả những cây cổ thụ cũng không chống lại được, mùa màng thất thu. Bão lớn kéo theo lũ lụt, nước dâng gây thiệt hại nhà cửa, con người.

*

Năm 1960, cơn bão Ida đổ bộ vào Nhật Bản làm 1296 người thiệt mạng và hơn 1000 người bị thương, nhấn chìm 2 ngôi làng và tạo ra gần 2000 trận lở đất.

Bão Megi năm 2010 được coi là siêu bão lớn nhất hành tinh kể từ năm 2005, đổ bộ trực tiếp vào Philippines. Ngoài ra còn gây ảnh hưởng đến Việt Nam và Trung Quốc. Ước tính thiệt hại của cơn bão này lên đến gần 700 triệu USD

Biện pháp khắc phục

Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường để tránh sự biến đổi thời tiết dẫn đến các thảm họa thời tiết xảy ra thất thường

Xây dựng nhà ở, công trình kiến trúc vững chắc, cao ráo để phòng nước dâng

Gia cố nhà cửa ngay khi có thông tin cảnh báo bão

Thường xuyên theo dõi dự báo để có thông tin nhanh chóng chính xác về hướng đi của bão.

Xem thêm: 3+ cách cài định vị theo dõi chồng bằng cách nào, 7 cách theo dõi chồng ngoại tình chính xác 100%

Neo đậu tàu thuyền kiên cố khi có bão, không ra khơi trước bão

Hy vọng rằng qua bài viết các bạn đã có thêm nhiều thông tin về bão cũng như cách khắc phục và bảo vệ bản thân trước những cơn bão lớn.